Dawkins's dodo|ඩෝකින්ස්ගෙ ඩෝඩෝ

Richard Dawkins, Evolution, Biology and Religion|පරිණාමය, ජීව විද්‍යාව සහ ආගම

Posts Tagged ‘Gene expression’

ඩවුන්ස් සින්ඩ්‍රෝමයට ප්‍රතිකර්මයක්? |Silencing an extra chromosome

Posted by dawkinssdodo මත අගෝස්තු 22, 2013


මිනිසුන්ට වර්ණදේහ යුගල 23 ක් තිබේ. ඩවුන්ස් සින්ඩ්‍රෝමය (Down’s Syndrome) ඇතිවන්නේ 21 වැනි වර්ණදේහයේ අක්තිරික්ත පිටපතක් නිසායි. මේ හේතුවෙන් ඉගෙනීමේ දුර්වලතා, ඇල්සයිමර් රෝගයට ගොදුරු වීමේ අවදානම, රුධිරාබාධ සහ හෘදය ආශ්‍රිත ආබාධ ඇතිවේ.


ජාන චිකිත්සාවේදී මෙතෙක් කල් යොදාගන්නා ලද්දේ තනි ජානයක් නිහඬ කිරීම හරහා ජාන සම්බන්ධ ප්‍රවෙණිගත රෝග වලට ප්‍රතිකර්ම සෙවීමයි. මැසචුසෙට්ස් සරසවියේ සෛල විද්‍යාඥයින් තනි ජානයක් එක් කිරීමෙන් අක්තිරික්ත 21 වැනි වර්ණදේහයම නිහඬ කරන්නට සමත් වී තිබේ. මෙමගින් රෝගකාරක සෛලීය සහ අණුක ජීව සංඥා පත හඳුනාගෙන ඉලක්ක ප්‍රතිකර්ම නිර්මාණය කල හැකිවෙතැයි පර්යේෂකයෝ බලාපොරොත්තුවෙති.


මෙහිදී සෛල විද්‍යාඥයින්ගේ ප්‍රවේශය වූයේ ස්වභාවිකව ගැහැණු මැමේලියානු සෛලවල දක්නට ලැබෙන X වර්ණදේහ දෙකින් එකක් නිහඬ කිරීමේ ක්‍රමවේදය ඩවුන්ස් සින්ඩ්‍රෝමය පෙන්වන සෛල තුළ ක්‍රියාත්මක කිරීමයි. ස්වාභාවික ගැහැණු මැමේලියානු සෛලවල X වර්ණදේහ දෙකින් එකක XIST (X Inactive Specific Transcript) ජානය සක්‍රිය වීම මගින් එම සක්‍රිය ජානය ඇති X වර්ණදේහය පමණක් නිහඬ කෙරේ. නිහඬ කිරීම සිදුවන්නේ සක්‍රිය වුණු XIST ජානය මගින් නිපදවන RNA අනු මගින් එම වර්ණදේහය වසා ගැනීම නිසා අනෙකුත් ජාන වල ජාන ප්‍රකාශනයට බාධා පැමිණවීමෙනි.


ඩවුන්ස් සින්ඩ්‍රෝමයෙන් පෙළෙන පුද්ගලයෙක්ගෙන් ලබාගත් සෛල වල 21වැනි වර්ණදේහ පිටපත් තුනෙන් එක් පිටපතකට XIST ජානය ඇතුළත් කල සෛල විද්‍යාඥයින් එම ජානය ඩොක්සිසයික්ලින් නම් සුලභව භාවිතාකරන “අණුක ජීව ස්විචයක්” හරහා අවශ්‍ය විටෙක පමණක් සක්‍රිය කල හැකි අයුරින් නිමවන ලදි. ඩොක්සිසයික්ලින් සෛල වර්ධනය වන මාධ්‍යයට එක් කල විට 21 වැනි අක්තිරික්ත වර්ණදේහයේ පවතින, (සින්ඩ්‍රෝමයට තුඩු දෙන) ජාන ප්‍රකාශනය සැලකිය යුතු ලෙස අඩුවිය. මෙම නව වර්ණදේහ “නිහඬ” කිරීම සිදුකර ඇත්තේ විවිධ පටක වලට විශේෂණය විය හැකි මූලික වර්ධක සෛල (Induced Pluripotent Stem cells) වල බැවින් විවිධ අවයව වලට ඩවුන්ස් සිඩ්‍රෝමය බලපාන ආකාරය හැදැරීමට හැකිවනු ඇත. මෙම ක්‍රමයේ අවාසියක් වන්නේ 21 වැනි වර්ණදේහයේ සියලුම ජාන සක්‍රිය XIST මගින් අකර්මණ්‍ය නොවේ නම් එමගින් පර්යේෂණ දත්ත අවුලට පත්වීමට ඇති හැකියාවය.


මෙම පර්යේෂණය නේචර් සඟරාවේ පළවිය.

BBC සහ Nature News ඇසුරිනි.

Advertisements

Posted in Cell biology, DNA, Gene, Genetic data, Molecular Biology, Physiology and Medicine, Science, Stem cells | Tagged: , , , , , | 8 Comments »

දෙවියන් දෙවෙනිවීම

Posted by dawkinssdodo මත මැයි 29, 2010


මානව ජාන ව්‍යාපෘතියේදී whole genome shot gun sequencing යොදා ගනිමින් ඊට පෞද්ගලික අංශයෙන් දායකවූ ක්‍රේග් වෙන්ටර් ලොව පලමු කෘතිම සෛලය නිපදවලා. මේ පුවත පලකල Science සඟරාව පවසන්නේ මෙය ජෛව විද්‍යාවේ නොමැකෙන සංධිස්තානයක් ලකුනු කරනු ඇති බවයි.

කෘතිමව නිපදවනු ලැබූ DNA අනුවක් ධාරක සෛලයකට ඇතුලත් කිරීමයි මෙහෙදී සිදුවී ඇත්තේ.ඉන් පසුව එම සෛලය ඒ කෘතිම DNA අනුවට අනුගත වෙමින් තම පෙනුමත් චර්යාවත් වෙනස් කරගත් බව පැවසෙනව.

සමහරු මීට එරෙහිව මත පල කරමින් මෙහි වඩා අනතුරුදායක පැත්තක් ඇති බව පෙන්වා දෙනවා. ඒ දැනටමත් තුරන් වී ඇති වයිරස මෙන්ම නව ජීව ආයුද නිපදවීමට මේ ක්‍රමය උදව්වක් වන නිසා.

ක්‍රේග් වෙන්ටර් පවසන්නේ, කෘතිමව නිපදවූ DNA අනුවක පාලනයට සෛලයක් සම්පූර්නයෙන් නතුවූ පලමු අවස්තාව මෙය බවයි. ඖෂධ, ඉන්ධන සහ හරිත වායු ප්‍රහාරනයටත් මේ ක්‍රමය යොදාගත හැකි බවයි කියවෙන්නෙ. මේ ක්‍රමය තවත් කාර්මික විප්ලවයකට මඟ පාදනු ඇති බවයි වෙන්ටර් පවසන්නේ.

කෙසේ වෙතත් දෙවියන් මැව්වායයි කියන සෛලවලට වඩා නිවැරදි, ප්‍රයෝජනවත් සෛලයක් මිනිසුන් විසින් නිපදවීම, මිනිසුන් දෙවියන්ට ඇඳීමක් නෙවෙයිද??

Posted in Biology, Cell biology, Evolution, Molecular Biology, Science | Tagged: , , , , , , | 5 Comments »